Wie is het die naar mij kijkt? Wie is het die ervaart?

Wanneer er werkelijk een versmelten gebeurt in het moment, in wat er nú plaatsvindt, en er gezien wordt dat er niets is dat dit leven ervaart, niets dat naar buiten kijkt, dan is dit leven zo leeg, en nergens gelokaliseerd. Ik heb het gevoel dat ik te diep ga, er te ver in duik. Ik voel dat ik terug moet gaan en over bewustzijn moet spreken.

Dus laten we naar dat woord bewustzijn kijken. Oké, wat is bewustzijn?

Wanneer je ’s ochtends wakker wordt, is er iets dat automatisch wordt ingeschakeld – iets wat je niet eerst in je hersenen invoert alsof je zegt: “bewustzijn aanzetten.” Je wordt wakker en het is je geboorterecht om bewustzijn te hebben. Het gebeurt vanzelf. Anders zou er geen ontwaken zijn. Je kunt niet wakker worden en géén bewustzijn hebben.

Je kunt wel onbewust zijn op persoonlijk niveau. Dus op persoonlijk vlak kun je onbewust zijn dat je in een slechte bui bent, of onbewust dat je die dag niet naar je werk wilt, of iets dergelijks. Maar dat is niet het bewustzijn of onbewustzijn waar ik het over heb. Je wordt ’s ochtends automatisch wakker mét bewustzijn. Wanneer je in dit leven wordt geboren, is er bewustzijn. Bewustzijn moet er zijn opdat leven kan verschijnen. Zonder bewustzijn gebeurt er niets. Er is geen wereld. Er is geen ervaring. Bewustzijn is de meest basale ervaring.

De meeste mensen denken dat bewustzijn, je ziel, je persoonlijkheidsstructuur en je lichaam één geheel vormen, en ze weten niet hoe ze dat uit elkaar moeten halen. Ze nemen aan dat het één ding is: een lichaam-geest die rondloopt en bewust is. Veel mensen denken dat bewustzijn iets is dat in de hersenen gevormd wordt en aan jou toebehoort. Dat wanneer je je ogen dichtdoet en ’s nachts gaat slapen, bewustzijn wordt uitgeschakeld. En wanneer je ’s ochtends wakker wordt, gaat het weer aan. Dan ben je je bewust van objecten die los van jou bestaan, die daarbuiten zijn, van jou gescheiden.

Maar dat is niet waar.

Wanneer je diep het bewustzijn binnengaat, ontdek je eigenlijk dat er géén bewustzijn is. Er is niets dat van alles bewust is. Er is geen bewustzijn dat gescheiden is van alle dingen. Alle dingen zijn van nature bewustzijn. Er is niet iets hierbinnen, of achter je hoofd, dat van alles bewust is. Er is niets wat je uit alle dingen kunt lichten en kunt zeggen: “Dit is wat bewustzijn is.” Bewustzijn is geen ding – en toch is het alles.

Bewustzijn is totaal leeg. Dus wanneer er nu wordt gekeken en ervaren, is er absoluut niets dat ervaart. Het is volledig vrij. Het ervaart… en dan is alles onmiddellijk verdwenen. We denken dat bewustzijn op de een of andere manier in de tijd beweegt. Dus we halen ons denkende brein en bewustzijn door elkaar, en denken dat herinnering aan het verleden iets met bewustzijn te maken heeft.

Maar bewustzijn is alleen hier. Alleen in verschijningen. En bewustzijn bevat of bezit geen herinnering. Een herinnering verschijnt erin, maar het bezit haar niet. Er kan dus bewustzijn zijn, terwijl je door een klap op je hoofd alles vergeet – maar bewustzijn is er nog steeds. Bewustzijn gaat vooraf aan elke ervaring en is alle ervaring. Het is totaal leeg. Het is geen ding. Het ervaart nu, en het is niet gescheiden van dat wat het ervaart. Het is niet gescheiden van het geluid van mijn stem, het zicht op mijn gezicht, het zicht op jouw computer, jouw muur. Het is alle verschijningen, en al die verschijningen komen voort uit dat nergens-gelegen. Ze komen niet uit het verleden.

En als je je directe ervaring binnengaat, is dat hoe het is. Alles verschijnt uit het nu, uit dit, wat hier gebeurt – wat zo ongelooflijk opwindend is. Het maakt alles tot een oneindige verwondering waarin alles totaal mysterieus is. Het slaat nergens op, dit alles. Het is wanneer we dingen willen bezitten, benoemen en vastzetten in tijd dat het leven doods, deprimerend, saai wordt – en alle dingen die mensen met “leegte” associëren.

Maar leegte is je vrijheid. Het feit dat dit mysterieus is, dat je niets bezit, en dat niets aan het ervaren is – dát is de vrijheid. Het betekent dat, als je gestoken zou worden, of pijn zou hebben, er in de kern niets is dat werkelijk lijdt. Het lichaam heeft pijn. De persoon heeft misschien pijn. Maar dat wat de persoon ervaart, lijdt niet. Alleen in de droom, binnen de droom, lijkt er lijden te zijn. Maar aan de bron: niets lijdt ooit. En wanneer de pijn verdwijnt, is zij weg. Er is geen iemand die iets bezat of meemaakte. Het is je brein, je geheugen, je lichaam dat al die dingen onthoudt, je oude trauma’s bewaart – maar in dit moment is het altijd vrij.

En dat betekent dat, wanneer bewustzijn verschijnt in menselijke vorm, het eruitziet als oneindige verwondering, omdat er in direct, puur bewustzijn niets gekend wordt. Bewustzijn is het kennen van alles zoals het nú is, maar niet op intellectueel, mentaal of lichamelijk niveau – het is absolute mysterie. Verbonden zijn met dat, wanneer je je niet meer identificeert met de persoon en bewustzijn de ervaarder wordt, maakt dit leven tot mysterie; tot “alles is mogelijk,” tot oneindige verwondering. Want het is wonderbaarlijk. Alles kan gebeuren.

Het is alleen je lichaam en je persoonlijkheid die alles in categorieën stopt, alles labelt, voorspelt hoe de toekomst zal zijn, hoe het eruit zal zien, wie jij zult zijn. In het directe moment is het vrij om te zijn wat het is. Je essentie is puur potentieel. Alles is mogelijk. En dat is zo ongelooflijk opwindend.

Wanneer je je met de persoon identificeert, word je een beperking, een object dat door de tijd beweegt. Dan word je iemand die goed of slecht is, juist of onjuist, lang of kort, dik of dun, of al die andere dingen. En dan worden je partner, je geliefde, je vrienden óók beperkingen, omdat je alles als een beperking ziet. Alles wordt een object. Alles is definieerbaar door gebeurtenissen uit het verleden, toekomstige verwachtingen, of wat jij erover denkt— in plaats van te zien dat we eigenlijk niet weten wat iets is.

Het heeft die sfeer van mysterie. Dus om iemand werkelijk lief te hebben is om iemand op die manier te zien: te zien dat er op het menselijke niveau een schijnbare stroom door tijd is. Het personage heeft een patroon en een logica, maar op het absolute niveau is dat niet wie diegene is. Wie ze zijn, is vrij om alles te zijn—vrij om te zijn wat jij bent. En dit is zó ongelooflijk opwindend, zó werkelijk spannend. Het is wonderbaarlijk, miraculeus. En dit is wat de mensheid vergeten is, en waarom ze lijden: omdat ze zich identificeren met een beperking, terwijl hun wezen grenzeloos is.

Dus wat moet er gebeuren? Er moet een ontwaken zijn uit die droom van afgescheiden zijn, en een energetische verschuiving terug naar het oneindige, zodat er niets is dat ervaart. Het is leegte die ervaart door een vorm die een schijnbaar patroon is—een vorm die een schijnbare beperking lijkt te hebben. Maar met die energetische verschuiving en het diepe weten dat wie jij bent, en wie ervaart, géén beperking is. Je essentie, dat wat nu kijkt, is totaal leeg.

Spreken ontstaat uit het niets. Bewegen ontstaat uit het niets. Je patronen, je trauma’s, je gewoonten, je karma komen uit het niets en vormen jou niet. Wanneer je gelooft dat jouw karma, je gewoonten, je patronen, je verleden jou zijn, dan bots je met het leven. Dan argumenteer je met het leven. Dan verandert leven echt in lijden. Het wordt heel solide en zwaar.

Dus hoe word je wakker? Het gebeurt. Jij kunt niet wakker worden, omdat jij eigenlijk niet bestaat. Al die verbeelding over vrij worden is slechts verbeelding om jezelf in dit moment beter te laten voelen. Jij bestaat niet. Je kunt nooit wakker worden, want wie zou het zijn? Je bent geen geconstrueerde identiteit die in de toekomst zal bestaan. In elk moment ben je in feite nieuw, ook al volg je een patroon en lijkt er een lineaire jij te zijn. In elk moment is het vrij.

Er is niemand die het ervaart. Er is niemand lineair. Dus wie zou ontwaken? Het is een gebeuren. Disidentificatie gebeurt. Identificatie gebeurt. En ja, het lijkt alsof op menselijk niveau de schijnbare persoon dingen doet om tot ontwaken te komen, maar het is niemands vrije wil. Niemands keuze. Het gebeurt gewoon. Twee mensen kunnen precies hetzelfde doen, en één kan ontwaken en de ander niet. Er is geen pad. Dit is een padloos pad. We weten niet hoe het gebeurt. Als iemand het wist, was diegene multimiljonair door het aan iedereen te verkopen—want het is vrijheid. Het zou zich verspreiden als… wilde crackers? Hoe heet dat ook alweer? Wildfire? Nee, “wild crackers.” Ik ben die uitdrukking vergeten. Hotcakes. Hotcakes. “Sell like hotcakes.” Is dat ’m?

Dus, zo, zo, zo, zo, zo, zo… Wat moet je dan doen? Op menselijk niveau zou mijn aanbeveling zijn: kijk naar je dynamieken, kijk naar je zoekpatronen, wetend dat er niemand is die ernaar kijkt, en dat jij, degene die naar die dynamieken kijkt, niet werkelijk kunt ontwaken, omdat je niet bestaat. Maar het is wijs om dat te doen. Al gebeurt het niet onder jouw controle. Het lijkt alsof het wel zo is, maar het is niet onder jouw controle. Ik zal dat in meer detail uitleggen.

Een voorbeeld dat ik vaak geef is: stel je Khaleesi voor. Khaleesi is mijn hond. Dat is een hond. Ze is een wilde hond uit Thailand. Ze weet niets over het idee of concept van “keuze”. Keuze is een door mensen uitgevonden woord. Wij hebben het bedacht. Honden denken niet in hun hoofd: hmm, wat zal ik vanavond eens kiezen voor mijn diner? Waar zal ik vandaag mijn plasje doen? Ze hebben geen taal. Hoe zouden ze dat kunnen denken? Er is wel een soort verbeelding gaande, misschien kunnen ze beelden voorstellen, maar ze kunnen niet in woorden denken. Ze kunnen niet denken: welke vriend ga ik kiezen? Welk huis ga ik kiezen? Welke kluif ga ik kiezen? Hoe zouden ze dat kunnen, als ze niet kunnen spreken?

Ons denken bestaat voornamelijk uit woorden én beelden. En ik vermoed dat honden een beperkte vorm van verbeelding hebben, maar ons denken is vooral talig. Dus hoe zou zij kunnen denken over wat ze gaat kiezen? Toch kiest ze, ook al heeft ze geen enkel concept van keuze. Ze weet niet wat ‘keuze’ is. Ik kan een wortel en een bot voor haar neerleggen—een kippenbot en een wortel—en ze zal aan beide ruiken. De informatie komt binnen in haar lichaam, in het systeem, en dan wordt er een keuze gemaakt. Maar voor haar maakt ze geen keuze. Voor haar is er maar één optie—de optie die zal gebeuren. Ze weet dat niet eens. Er gebeurt gewoon een respons. Het ruiken van die twee dingen is slechts een manier waarop het lichaam bepaalt wat beter voor haar is. Maar dat is niet háár keuze. Het is iets wat het lichaam doet—en wat wij ook doen.

Wij geloven dat we kiezen, omdat onze gedachten zeggen: “Waarom kies je niet voor de wortel in plaats van de appel?” En dan kies je de wortel boven de appel, en denk je dat jij als entiteit een keuze hebt gemaakt in je denkende geest. Maar wetenschappers zeggen dat die gedachte zes seconden plaatsvindt nadat de keuze al gemaakt is. De keuze gebeurt in het lichaam, voordat we er überhaupt over kúnnen denken—en dan vertellen wij onszelf een verhaal: “Ik kies de appel,” waardoor het lijkt alsof iemand binnenin dat gedaan heeft. Het is een keuzeloze keuze.

Het lijkt alsof jij ervoor kiest om aan je personage te werken. Het lijkt alsof jij ervoor kiest om hier naar mij te luisteren. Maar eigenlijk is het een gebeuren. En we weten niet hoe het gebeurt—en dat is prachtig, mysterieus en magisch. Omdat dingen logisch lijken en voorspelbaar lijken, denken wij als mensen dat wij het manipuleren, dat wij het systeem verslaan. Op lichamelijk niveau gebeurt dat misschien, maar wij doen het niet. Het is als robots: we zijn geprogrammeerd om dat te doen, en “keuze” is een manier om informatie in het lichaam te brengen.

Keuze is een manier om het lichaam te informeren. Dus wanneer Khaleesi aan de twee dingen snuffelt, registreert het lichaam wat er is. Wanneer ik een auto koop—een Audi of een Volvo—dan lijkt het alsof ik een keuze maak. Maar op menselijk, denk-niveau maak ik die keuze niet. Het lichaam maakt de keuze. Wat ik doe, is informatie in het systeem plaatsen, en daarna zeg ik dat het mijn keuze was. Het is niet mijn keuze. Het gaat gebeuren, en daarna vertel ik een verhaal over kiezen. En dat is prima. Je mag jezelf vertellen wat je wilt. Maar energetisch is er dat diepe weten dat niemand ooit heeft gekozen.

En dat betekent dat iedereen onschuldig is—zelfs die vervelende psychopaten en sociopaten en narcisten. Iedereen is er gek op tegenwoordig op het internet: de narcist, de psychopaat, de sociopaat. “Hij is een narcist.” “Mijn ex is narcist.” “Mijn moeder is een narcist.” “Mijn vader is een narcist.” Iedereen houdt van het woord narcist. Maar natuurlijk "ben ik geen narcist".

Het is enorm belangrijk dat we op menselijk niveau het gevoel hebben dat we kunnen kiezen. Als we dat gevoel niet hadden, zouden we ons voelen alsof we opgesloten zaten in een kooi. Dus het is belangrijk dat het voelt alsof er keuze is. Het is belangrijk dat ik kan kiezen tussen de iPhone en de… welk ander type telefoon is er ook alweer? De Samsung-telefoon. Hoewel het uiteindelijk gewoon gaat gebeuren, en het buiten mijn controle ligt, is het belangrijk dat het vóélt alsof ik de winkel in loop en zelf de keuze maak. Zo zijn we gebouwd, en dat is heel gebalanceerd en bekrachtigend op menselijk niveau. Wanneer je op menselijk niveau het gevoel hebt dat je niet kunt kiezen, dat alles buiten je controle ligt, dat je geen kracht hebt, dan is de kans groot dat je depressief raakt, of uit balans, of in disharmonie. De mens moet het gevoel hebben dat hij macht heeft en kan kiezen.

Dat zijn belangrijke kwaliteiten op menselijk niveau—maar het is niet het menselijke niveau dat ontwaakt. Er is wel een effect op het menselijke niveau wanneer ontwaken gebeurt, maar het is niet dat niveau dat ontwaakt. Het is een energetische verschuiving die daar voorbij gaat. Het is de «ervaarder». Het is het wegvallen uit dat persoonlijke, en de energetische beweging naar: niets ervaart dit. Leegte ervaart dit. Vrijheid ervaart dit.

Vrijheid ervaart dit. Is dat niet prachtig? Dat wat nu kijkt, is absoluut grenzeloos. Dat wat naar mij kijkt, heeft geen plek.

(Als ik zo even bevries—kun je me dan nog horen? Geen idee. Ik moet het maar uitzetten.)

Wanneer er identificatie is met de persoon, begint het zoeken. Zoeken is een vorm van vermijden. Wanneer er energetisch een samentrekken plaatsvindt, en het voelt alsof jij een bewustzijn bent, een persoon met gedachten, gevoelens, ideeën—iets dat uit het verleden komt en naar de toekomst beweegt—dan wordt dat ongemakkelijk.

Wat er dan gebeurt, is dat je in de huidige ervaring gaat zoeken naar het probleem. Vooral in het emotionele lichaam. Als je angst of depressie of spanning voelt, dan lijkt er een innerlijke beweging te zijn die eruit wil. Dan kijk je naar de buitenwereld en zeg je: Wat veroorzaakt deze depressie? Wat veroorzaakt deze angst? Je probeert manieren te bedenken om dat gevoel te vermijden, om alle ongemakkelijke ervaringen te vermijden, om het gevoelslichaam te beschermen.

Maar wat er in de loop van de tijd echt gebeurt, is dat het je denken versterkt. Het laat je eindeloos analyseren en debatteren, en het moedigt het gevoel juist aan—het maakt het sterker. Het snijdt je af van de rest van je lichaam, omdat er zo’n intense focus komt op de denkgeest.

Laat ik een voorbeeld geven. Stel je een jong kind voor. Identificatie begint. En dat kind vindt veel bevrediging in aandacht krijgen. Het kind vindt het heerlijk om gezien te worden, om gehoord te worden, om te horen dat het goed doet. En wanneer het naar school gaat, wordt het heel belangrijk om indruk te maken op de leraar. Als de leraar blij is, voelt het kind zich goed. En wanneer dat goede gevoel er is, ontspant het systeem.

Dat kind is al begonnen met zoeken. Het gelooft dat de plezierige ervaring van geliefd zijn, gewaardeerd worden, «thuis» is—de vrijheid die het verloren heeft. Maar die vrijheid die het verloren heeft is leegte—dit moment. Toch gelooft het kind dat dát het is. Het is zich er niet bewust van, maar energetisch begint het dit spel te spelen waarin plezier gelijkstaat aan vrijheid, en pijn aan het verliezen van vrijheid.

Wat er eigenlijk gebeurt, is dit: wanneer het kind aandacht krijgt, is er ontspanning. En het kind vertelt zichzelf: Ik heb gevonden wat ik wilde. En heel even stopt het zoeken. In dat moment is er een verbinding met het niets-zijn—een moment waarin alles stopt. Maar dan begint het opnieuw, op zoek naar aandacht.

En dat spel kan heel opwindend zijn wanneer je aandacht probeert te krijgen van iemand. Maar wanneer je géén aandacht krijgt—wanneer je het niet goed doet, wanneer je niet wordt geprezen, wanneer je genegeerd wordt of anderen beter presteren—komen er heel veel pijnlijke gevoelens op. Dat vergroot het zoeken. Het bevestigt dat aandacht krijgen «het» is. En het versterkt de afkeer van die pijnlijke gevoelens. De aandacht vernauwt naar het lichaam. Alles in de persoonlijke ervaring wordt superbelangrijk. Het voelt alsof je wordt afgewezen, en je probeert dat krampachtig om te draaien. Je wilt die gevoelens niet voelen.

Dus wat kun je doen? Je kunt denken over hoe je de leraar kunt imponeren, of hoe je die andere persoon kunt imponeren. Je kunt denken aan hoeveel je diegene niet mag die wél aandacht kreeg. Je kunt fantaseren over eerdere momenten waarop je wél aandacht kreeg. Je kunt allerlei dingen in je verbeelding doen. En zo ontstaat een constante zoekdynamiek—een brandpunt op wat je dénkt.

En zo ontstaat de overtuiging dat vrijheid in de toekomst ligt: wanneer je plezier krijgt, wanneer je fijne ervaringen krijgt, wanneer je de dingen krijgt die jij als fijn hebt bestempeld. En dat vrijheid afgenomen wordt wanneer je pijn krijgt.

Zo wordt het spel—de slinger tussen plezier en pijn—enorm belangrijk. Het vult het hele ervaren. En men vergeet totaal dat vrijheid niet in dat spel te vinden is. Vrijheid is dat er niets kijkt, niets ervaart, en dat die energetische verschuiving vrijheid is. De identificatie met de persoon, en het zoeken naar plezier, en het vermijden van pijn—dat is wat het ongemak creëert.

Alles wat je ooit wilde was leegte zijn. Niet die persoon zijn. Grenzeloos zijn. In contact zijn met die ene oneindige mogelijkheid. Dat is alles wat je ooit wilde.

Zoals ik al zei: er kan een kijken zijn naar het zoekspel, naar wat je precies zoekt, om te zien dat het niet waar is—maar weet dat niemand dat ziet, en dat niemand dat doet. Het gebeurt. Ik raad het aan, en er kan een exploratie plaatsvinden.

Wanneer ik één-op-één met mensen werk, kijk ik eigenlijk gewoon door hun psychologische structuur heen: wat ze zoeken, en waar ze in verstrikt zijn. Mensen zijn zó misleid door wat ze denken. Zelfs nu, als iemand zich gefrustreerd voelt, kan die persoon echt geloven dat het komt doordat híj iets verkeerd doet, dat híj het niet begrijpt, dat híj schuldig is. En ze merken niet eens dat dat het spel is. Ze voelen zich alleen maar steeds ongemakkelijker. Of ze denken: Zij is een slechte leraar, ze is te ingewikkeld, ze legt het niet goed uit. Maar dat kan niet waar zijn—want dit is niet iets intellectueels.

Je gelooft dat intellectueel begrijpen je ergens zal brengen. Maar begrijpen zal je dit nooit brengen. Je zult eindeloos blijven zoeken naar gevoelens. Het is hier, nu, in dit.

Wanneer ik met mensen werk, kijk ik naar waar ze zich aan vastklampen, aan welke gedachten en overtuigingen. Sommigen geloven echt dat hun frustratie een waarheid is. Dat het leven deprimerend is. Dat het leven donker of slecht is. En dit is totaal niet waar. Ze zien niet eens dat dit is wat ze voelen. Het kan diep in hen zitten: een zoeken om diepe duisternis te vermijden. En daardoor beperken ze hun hele ervaring.

En het is niet zo dat je jezelf moet oplossen, of bevrijden van al die dynamieken. Het gaat om genoeg ruimte creëren om te zien dat het niet waar is, en zo ruimte krijgen zodat wie je werkelijk bent door kan schijnen. Wanneer je heel samengeknepen en vernauwd bent, en heel veel zoekt, is er zoveel dichte energie dat er eerst ontspanning moet komen.

Oké. Nu kan ik vragen nemen.

♡

Who is it that's looking at me? Who is it that's experiencing?

When there's a real collapsing into the moment, into what's happening, and there's a seeing that there's nothing that's experiencing this life, there's nothing that's looking out, this life is so empty and it's not located anywhere. I feel like I'm going too deep, like too much into it. I feel like I have to go back and talk about consciousness.

So let's look at this word consciousness. Okay, what is consciousness?

So when you wake up in the morning, there is something that automatically gets switched on that you don't sit there and type into your brain before it happens and be like, turn on consciousness. You wake up in the morning and it's your birthright to have consciousness. It happens automatically. Otherwise there would be no waking up. You can't wake up and not have consciousness.

You can be unconscious on the personal level. So on the personal level, you can be unconscious that you're in a bad mood or unconscious that you don't want to go to work that day or something. But you automatically, that's not the unconsciousness or consciousness I'm talking about. You automatically in the morning wake up with consciousness. When you're born into this life, there is consciousness. Consciousness has to be here in order for life to appear. Without consciousness, there's nothing happening. There is no world. There is no experience. The consciousness is the basic experience.

Most humans think that the consciousness and your soul and your personality structure and your body are all merged into one and they have no way of pulling it out and pulling it away from each other. They just think that is one thing, that you're a body-mind that's walking around that's conscious. A lot of people think that consciousness is something that forms inside the brain and it belongs to you. When you shut your eyes and go to sleep at night, consciousness switches off. When you wake up in the morning, it switches back on again. You're being conscious of these objects that are separate to you, that are out there separate to you.

But this isn't true.

When you deeply go into consciousness, you actually find there is no consciousness. There is nothing that's conscious of everything. There isn't a consciousness that's separate from all things. All things are inherently consciousness. There is no thing that's in here or behind your head that's conscious of everything. There's nothing that you can extrapolate out from all things and say, this is what consciousness is. Consciousness is not a thing, yet it's everything.

So consciousness is totally empty. So when it's looking now and experiencing now, there's absolutely nothing experiencing at all. It's totally free. It's experiencing and then everything is gone instantly. We think that consciousness is in some way going into time. So we muddle up our thinking mind of consciousness and we think that the memory of the past is somehow related to consciousness.

But consciousness is only here. It's only in appearances and consciousness doesn't contain or own a memory. A memory appears in it, but it doesn't own it. So there could be still consciousness here and you could have a bump on your head and completely forget everything, but there's still consciousness. Consciousness is prior to all experience and is all experience. It's totally empty. It's not a thing and it's experiencing now and it's not separate from that which it experiences. It's not separate from the sound of my voice, the sight of my face, the sight of your computer, the wall. It is all things that appear and all things that appear are appearing from that no place. They're not appearing from the past.

And if you go into your direct experience, that's how it is. All things are appearing from now, this, what's happening right here, which is so incredibly exciting. It leads everything to this infinite wonder that everything is totally mysterious. It doesn't make sense, all of this. It's when we try to own things and name things and keep things in time that life becomes dead and depressing and boring and all the things that people describe emptiness as.

Emptiness is your freedom. The fact that this is mysterious and that you own nothing and it's nothing experiencing now is the freedom. It means that if you were to be stabbed or hurt or in pain, there's at the core of it, there's nothing actually suffering. The body is in pain. The person might be in pain, but that which is experiencing the person isn't suffering. It's only the dream, in the dream, that it's suffering or it's in pain, but the source of it, there's nothing that ever suffers. And when that pain goes, it's gone. It's not somebody that has owned or had something. It's your brain. It's your memory. It's your body that remembers all these things, remembers your past traumas, but in this moment, it's always free.

And that means that consciousness manifested in the human form, it looks like infinite wonder because there is nothing known in direct pure consciousness. Consciousness is knowing of all things as they are in this moment, but not knowing on the intellectual, on the mind, on the human body level, it's absolute mystery. So being connected to that, so when you stop being identified with the person and consciousness becomes the experiencer, this life is known as mystery, as anything is possible, infinite wonder, because it is wondrous. Anything could happen.

It's only your body and your personality that's putting everything into categories and labelling of how it's going to be in the future and what it's going to look like and what you're going to be. In the direct moment, it's free to be whatever it is. Your essence is potentiality. Anything's possible. And that is so incredibly exciting.

When you identify with the person, you become a limitation, you become an object moving through time. So you become somebody that's bad or good or right or wrong or tall or short or fat or thin or all those things. And then your partner, your lover, your friends become limitations because you see everything as a limitation. Everything is an object. It is definable by past events, future events, or what you think about it, rather than we don't know what everything is.

It's got that air of mystery to it. So to truly love somebody is to see someone in that vein, see that on the human level, it's an apparent flow through time. So the character has a pattern and logic to it, but on the absolute level, that isn't who they are. Who they are is free to be anything, to be what you are. And this is so truly exciting, so truly exciting. This is wondrous, miraculous. And this is what's forgotten in humanity, and this is why they suffer, because they identify with a limitation when the nature is limitless.

So what has to happen is there's to be a waking up from that dream of being separate and this energetic shift back to infinite so that there is nothing experiencing. It's emptiness experiencing through a form that's an apparent pattern. So in a form that's an apparent limitation, but this energetic shift and deep knowing that who you are and who you're experiencing, who's experiencing is not a limitation. Your essence, what's looking now, is totally empty.

So speaking now comes from nowhere, moving comes from nowhere. Your patterns, your traumas, your habit, your karma comes from nowhere and doesn't make you. When you believe your karma, your habits, your patterns, your past is you, this is when you butt heads with life, when you argue and fight with life, when life really turns into suffering. It becomes very solid and dense.

So how to wake up? It's happening. You can't wake up because you don't actually exist. So all this imagining about becoming free is only imagining to try to make yourself feel better in this moment. You don't exist. You can never wake up because who are you? You're not a constructed identity that is going to exist in the future. In every moment you're actually fresh, even though you're following a pattern and it seems like there is a linear you. In every moment it's free.

There is nobody experiencing it. There is nobody linear. So who would wake up? It's a happening. Disidentification happens. Identification happens. And yes, it seems like on the human level, the apparent person does things to get to waking up, but it's nobody's free will. It's nobody's choice. That's simply happening. And two people could do exactly the same things and one could wake up and the other can't. It's not like there is a path. This is a pathless path. We don't know how it happens. If somebody knew, they would be a multimillionaire selling it to everybody because it's freedom. It would pass like wild crackers. What's that called? Wildfire? No,wild crackers. I forgot that saying. Hotcakes. Hotcakes. Sell like hotcakes. Is that it?

So, so, so, so, low, so low, low, low. So what to do then? So on the human level, my recommendation to you would be to look at your dynamics and look at your seeking patterns, knowing that there's nobody looking at it and that you, the one that's looking at those dynamics, can't actually wake up because you don't exist. But that's a wise thing to do. However, doing it isn't under your control. It seems like it is, but it isn't under your control. And I'll explain that in more detail.

So this is a sample that I typically give is: imagine Khaleesi. Khaleesi is my dog. That's a dog. She is a wild dog from Thailand. Now, she doesn't know anything about the idea or concept of choice. It's a human invented word, choice. So we made up. Dogs don't think in their head. Hmm, I wonder what I'm going to choose for dinner tonight. I wonder where I'm going to choose to do my pee pee. They don't have language. So how could they possibly think that? There's some form of imagination going on. They can imagine image maybe, but they can't think in words. They can't think, hmm, which boyfriend am I going to choose? Which house am I going to live in to choose? Which bone am I going to choose? Because how would they think that if they can't speak, if they don't know language, how can they formulate that thought in their head?

Our thinking is predominantly by thought as well as images. And I suspect that they have some limited form of imagination happening, but predominantly our thinking is in words. So how could she think about what she's going to choose? However she does choose, even though she has no concept of what choice is, she doesn't know what choice is. I could put a carrot and a bone down for her. So a chicken bone and a carrot, and she will sniff both. She will take in the information. The information goes into the body, goes into the system, and then a choice is made. But to her, she's not making a choice. To her, there is only one option, and that's the option that's going to happen, but she doesn't even know that. There's just a response happening, and sniffing both those articles, the bone and carrot, is a way of her body determining which one is better for her. But that's not her choice. It's something the body does, and it's something we do.

We believe we're choosing on the surface, so our thoughts say, oh, why don't you choose the carrot over the apple? And then we choose the carrot over the apple, and we think we as an entity have chosen inside our mind, inside our thinking mind. But actually, scientists say that that comes six seconds after the choice has happened. So the choice has happened in the body before we can even think about it, and then we tell ourselves a story. I'm going to choose the apple, and it makes it seem like there's somebody inside the body choosing the apple. So it's a choiceless choice. It appears like you're choosing to work on the character. It appears like you're choosing to sit down and listen to me speak now, but actually, it's a happening, and we don't know how it's happening, and that's beautiful, mysterious, and magical. Because things seem to work in logic and seem to make sense and seem to be quite predictable. We think as humans, we've manipulated it, and we're beating the system, which on a bodily level, that's happening, but it's not us doing it. It's like robots. We're programmed to do that, and choice is a way of informing the body.

Choice is a way of putting the information into the body. So when Khaleesi sniffs the two bones, it's a way of the body registering what's on offer or what is in front. So when I go to buy a car, I go to the Audi, and I go to the Volvo, and I look at two cars, there's not actually a choice that I'm making on the human level, on the thinking level. The body is making the choice, but what I'm doing is I'm putting information into the system, and then I'm saying it's my choice. It's not my choice. It's going to happen, and then I'll tell a story to myself about choosing, and that's fine. You can tell yourself whatever story it is, but energetically, it's knowing deeply that there's nobody that ever chose, which means everybody's innocent, even all those naughty psychopaths and sociopaths and narcissists. Everyone loves that on the internet at the moment. The narcissist, the psychopath, and sociopath. He's a narcissist. My ex-narcissist. My mother's a narcissist. My father's a narcissist. Everyone loves the narcissist, but of course, I'm not a narcissist.

It's super important that we feel like we can choose on the human level. If we didn't, we would feel like we were inside a cage. So it's important that it feels like this choice. It is important that I can choose between the iPhone and the... What other type of phone is there? The Samsung phone. Even though it's going to happen, and it's beyond my control, it's important that it feels like I go into the shop and I make the choice. That's how we're set up, and that is very balanced and empowering on the human level. When you feel on the human level that you can't choose and that you're out of control and don't have any power, then you're likely to be depressed or unbalanced or in disharmony. The human has to feel like it has power and it can choose.

This is important qualities on the human level, but it's not the human level that wakes up. There is an effect that happens on the human level from waking up, but it's not that which wakes up. There's an energetic shift beyond that. It's the experiencer. It's this dropping out of that, and it's this energetic movement to nothing is experiencing. Emptiness is experiencing. Freedom is experiencing.

Freedom is experiencing. Isn't that wonderful? What is experiencing now is absolutely limitless. That which looks at me has no place. When I freeze like that, can you still hear me? It is unknown. I just have to shut it down. So when there's an identification with the person, seeking begins to form. Seeking is this avoidance. When there's that identification, so when energetically there's this closing down and feeling like you are a consciousness. You're a consciousness and you're a person with thoughts, feelings, ideas. You're something that came from time. You're something that's moving into future. When that closes down, it feels uncomfortable.

What it does is it looks to the current experience to find out the problem. Predominantly, it looks at the emotional body. If you feel fear or depression or anxiety, you think that there's this energy that tries to get out of that. Then it looks at the outside world and it says, what is it that's causing me depression? What is it that's causing me fear? It tries to work a way to avoid that, work out a way to avoid all of those experiences, to stop the feeling body being uncomfortable. Over time, what it does is it increases thinking, it makes you debate on what you think about and actually encourages the feeling and makes the feeling more and more strong. It cuts you off from the rest of your body because there's so much focus on your thinking mind.

Let me give you an example. Say if you're someone as a young child, so identification starts. Then as a young child, there's a lot of satisfaction found in getting attention. The young child finds it very satisfying getting attention and being looked at and being told it's good and doing well. When it goes to school, it's very important for that young child to impress the teachers and make the teachers happy. When the teacher is happy, it has a very good feeling. When it has a good feeling, there is a relaxation in the system.

That child has started seeking and it believes that that pleasure of being loved, being appreciated is home, is the freedom that it's lost. The freedom that it's lost is emptiness, is this moment, but it believes that that is it. It's not conscious of it, but energetically it begins to play this game where it looks towards pleasure being freedom and pain being something which takes freedom.

What really happens is because when that child gets the attention, in that moment, there's a relaxation. The child tells itself, I've got what I've wanted. Then the seeking stops momentarily. There's a connection actually in that moment to not being anything. In that moment, everything stops, but then it starts up again trying to get the attention. That game can be very exciting when you're trying to get attention from someone. But when you don't get attention, so when it doesn't do well, when it isn't told it's successful, when it's pulled off, when it's ignored, when others do better than it, a lot of painful feelings arise in the body and that increases the seeking. It validates that getting the attention is definitely it and it doesn't like those feelings because there's such a focus in on the body. There's a focus, a narrowing in, there's a focus just on that personal experience and everything in that personal experience becomes super important. So there's an uncomfortable feeling of feeling rejected and then it desperately tries to turn that around. It doesn't want to feel or experience that feeling.

So what it can do is it can think about how to impress the teacher or how to impress the other person. It can think about how much it dislikes the person that did get attention. It can imagine times when it had got attention. It can do all types of things in its imagination and it creates this constant seeking dynamic and a focus on what you think... And this belief begins that your freedom is in the future when you receive pleasure, when you get nice things that you have associated as nice things, nice feelings, nice experiences and freedom is taken away from you when you get pain.

So this game, this pendulum between pleasure and pain becomes super important and it totally clouds experience. It really fills up experience and it's totally forgotten that actually it's not in that game that's your freedom. It's that there's nothing looking now, there's nothing experiencing and that energetic shift is your freedom. It's the identification with the person and then the seeking in pleasure and the seeking to avoid pain that's created this discomfort.

All you've ever wanted is to be empty, is to not be that person, to be limitless, to be in contact with that infinite one possibility. That's all you ever wanted.

So as I was saying there can be a looking at that, there can be a looking at the seeking game and what it is you seek for to see that it's not true but know that it's no one seeing it and there's nobody that's doing it. That just happens. I recommend it and there can be an exploration.

So when I work with people one-to-one I often actually just go through their psychological makeup of what it is they're seeking for and what it is they're deluded by. People are so deluded by what they think. So even in this if they're feeling frustrated now they might really believe that it's because they've done something wrong. They don't get it, they're guilty and they're not even aware that that's the game that's playing. They're just beginning to feel more and more uncomfortable or maybe they feel like I'm a bad teacher and I'm too complicated and I'm not explaining it correctly but that's not true. It can't be true because this isn't an intellectual thing. So in that you believe that intellectual understanding is going to get you to a place that you're one day going to understand.

Understanding will never bring you this. You'll go around forever just like looking for feelings. It's here now in this.

So when I'm working with people I look at what they're attached to, what thoughts and belief systems that people might believe it's frustration, that frustration is true, that life is depressing, that life is dark or bad in some way and this is totally not true. They might not even see that that's what they feel. It might be deep in their being that they're seeking to avoid deep darkness and everything so they limit all their experience because they're terrified of darkness. And it's not that you need to sort yourself out and be free of all these dynamics. It's clearing out enough to see that it's not true and have this space to recognise or for who you truly are to shine through. Like when you're really contracted and narrow and seeking lots there's so much dense energy on you, there has to be a relaxation.

Okay so now I will take questions.