258

Een prachtig lied van Sheffy Oren Bach. Maar wat zingt ze nu eigenlijk? De tekst is kort maar roept vele beelden en associaties op. Zonder er al te hoogdravend over te willen doen, is dit wat mij zoal opvalt:

— — —
Ze zegt heel simpel: "Ik had een appel."
— — —
In het Bijbelverhaal eten Adam en Eva een appel van de boom van de kennis van goed en kwaad. Vervolgens ontdekken ze dat ze naakt zijn en schamen ze zich daarvoor. In het lied had de ik-figuur een appel, maar kon de wind niet horen. Ze was kennelijk zo bezig met de appel — met het verwerven van kennis, zou je kunnen zeggen — dat ze iets anders miste.

De wind kan hier staan voor het leven zelf, voor de natuurlijke stroom van het bestaan of voor een subtiele werkelijkheid die je niet met je verstand kunt grijpen.

De tekst zegt niet dat de appel verkeerd was. De tekst zegt alleen dat de ik-figuur de wind niet hoorde. Het gaat niet om de kennis zelf, maar om wat we verliezen wanneer we ons te veel op kennis en denken richten.

— — —
In het Bijbelverhaal leidt het eten van de appel tot het besef van naaktheid.
— — —
In dit lied wordt die naaktheid gezien door iemand die wakker is geworden. Dat is een belangrijk verschil. Naaktheid is hier niet een teken van schuld of schaamte. Ze staat voor het wegvallen van alles wat tussen ons en onze oorspronkelijke aard in staat.

We hebben aangeleerd wie we moeten zijn, wat goed en fout is, wat we moeten nastreven en waarvoor we ons moeten schamen. We bouwen een identiteit op en raken daarin verstrikt.

Als we werkelijk wakker worden, ontdekken we dat we onder al die lagen niets hoeven te worden. We zijn er al. Zo krijgt naaktheid iets bevrijdends.

— — —
"Ik ben geboren in de zee. Ik heb niets anders."
— — —
De zee als beeld van de oorsprong van het leven, het onbegrensde geheel waaruit we voortkomen en waarvan we nooit werkelijk gescheiden zijn geweest. Een golf heeft een eigen vorm en lijkt een afzonderlijk ding. Maar in wezen is hij water. Hij ontstaat, verandert en verdwijnt weer in de zee. "Ik heb niets anders." — Er bestaat niets anders dan die werkelijkheid.

— — —
"Ik zing voor het vuur. Tot het in regen verandert."
— — —
Transformatie!

— — —
"Ik vertelde je verhalen over Adam en Eva. Mogen we allemaal inzien dat we naakt zijn."
— — —
In de Bijbelse vertelling ontdekken Adam en Eva hun naaktheid en proberen ze die te bedekken. De naaktheid wordt verbonden met schaamte, waarna ze zich voor God verbergen. In het lied is naaktheid juist iets wat we opnieuw kunnen ontdekken. Letterlijk ont-dekken. We hoeven niets te verbergen en hoeven niets toe te voegen aan wie we in wezen zijn.

In het laatste couplet wordt het woordje 'Ik' in de eerste regel achtergelaten en gaat het opeens over 'We'. De ik-figuur lijkt wakker geworden en ziet de eigen naaktheid en nodigt iedereen uit de naaktheid te ontdekken.