Recent vroeg iemand mij om te spreken over hoe het is om zonder identiteit te leven, en of dat eigenlijk wel mogelijk is. Want op het spirituele pad horen we, vooral binnen de non-dualiteit, dat er niemand is, dat er geen zelf bestaat, dat er eenvoudigweg leegte is. Dat er niets met iemand gebeurt, of dat er niemand is die dit leven leeft. En ik kan begrijpen dat dit, wanneer we deze boodschap voor het eerst horen, nogal beangstigend, ontregelend of verwarrend kan klinken.

Misschien denken we dan: als ik ontwaak en zie dat er niemand is, raak ik dan mijn persoonlijkheid kwijt? Verlies ik mijn menselijkheid? Mijn gevoelens? Mijn geschiedenis? Dat gevoel van mij in relatie tot de wereld om me heen, mijn familie, mijn vrienden, mijn leven? Zal ik dat allemaal verliezen? En alleen al die gedachte kan heel beangstigend zijn.

Op een bepaalde manier moeten we de angst onder ogen zien om te verliezen wie we denken te zijn en wie we altijd hebben geloofd te zijn. Maar tegelijkertijd gaat de werkelijkheid van ontwaken niet over het volledig verliezen van identiteit. Identiteit is een natuurlijk onderdeel van het mens-zijn.

Sterker nog, we hebben een zekere mate van identiteit nodig om in de wereld te kunnen functioneren. We vervullen allerlei rollen in ons leven. We hebben identiteit nodig om relaties aan te gaan, om ons werk te doen, om met anderen om te gaan, om ons dagelijks leven vorm te geven, wanneer we naar de dokter gaan of boodschappen doen. Er zijn talloze situaties waarin we leven alsof er iemand is, alsof er een 'ik' aanwezig is. Wanneer we met verschillende mensen in ons leven omgaan, komt er vanzelf een bepaalde identiteit naar voren. Daar is niets mis mee, en dat verdwijnt ook niet.

Wat wél verandert, is het gevoel gevangen te zitten in die identiteit: het gevoel van begrensd te zijn, van een vaste, onveranderlijke identiteit te hebben. Want wanneer we zien dat wie ik werkelijk ben niet beperkt is tot het verhaal over mij, tot de gedachte 'ik' en alle verhalen die met die gedachte verbonden zijn, ontdekken we dat ik daartoe helemaal niet beperkt ben. Mijn ware natuur is in werkelijkheid veel wijder, onbegrensd, ruim, vrij.

Wanneer we dat herkennen, zien we dat het spel van identiteit inderdaad een spel is. Het is een functie van deze mens in de wereld. Daardoor wordt het allemaal lichter genomen, losser beleefd, vloeiender.

Identiteiten komen en gaan, rollen komen en gaan. Ik speel het spel van deze 'ik' zijn. En een deel van dat spel is dat ik verschillende manieren speel waarop ik deze 'ik' ben.

Misschien komen zelfs oude patronen nog steeds naar boven. Beschermingsmechanismen die verbonden zijn met de 'ik' die deze mens in de loop van het leven heeft geleerd te zijn. Menselijke mechanismen, de manieren waarop deze mens heeft geleerd zich in de wereld staande te houden, te overleven en te functioneren. Dat alles kan nog steeds aanwezig zijn.

Toch kan er steeds meer ontspanning ontstaan in die patronen en mechanismen, doordat we zien dat ik niet beperkt ben tot die identiteit. Er ontstaat meer ruimte eromheen. Ik kijk als het ware naar de rollen en identiteiten die voor deze mens verschijnen en weer verdwijnen, maar ik kijk niet vanuit die identiteit.

Alles verschijnt binnen wie ik werkelijk ben: het leven zelf, het bewustzijn. En daarin speelt zich het spel af van deze identiteit van Unmani en de verschillende rollen die zij in haar leven vervult. Geen van die rollen raakt mijn ware identiteit, die het leven zelf is. Geen ervan kan mijn ware identiteit ook maar aanraken.

Daardoor ontstaat er een lichtheid ten opzichte van al die verschillende identiteiten. Er is een omarming ervan, maar ook een nieuwsgierigheid. Juist die nieuwsgierigheid en die ruimte maken een voortdurende verkenning mogelijk van de identiteiten en rollen die zich aandienen.

En vanuit die ruimte, die deze identiteiten als het ware draagt in compassie en liefde — liefde voor deze mens, deze vrouw, deze persoon die met al deze verschillende rollen en identiteiten in de wereld leeft — kan er steeds meer ontspanning en vrijheid ontstaan in de manier waarop deze identiteiten worden beleefd. Daardoor wordt de geleefde ervaring geleidelijk rijker, voedender en vrijer.

Maar zelfs los van dat proces van steeds meer vrijheid, voeding en ontspanning, is mijn ware identiteit altijd het leven zelf. Altijd dat bewustzijn waarin al deze rollen en identiteiten verschijnen.

Het is dus heel goed mogelijk om te leven zonder je volledig met deze rollen en identiteiten te identificeren, door ze licht te dragen. Het is heel goed mogelijk om zo te leven, zelfs om daarin tot bloei te komen en je steeds meer in harmonie te voelen met je ware natuur.

En zoals ik al zei: we doen deze identiteiten niet weg. Ze worden gezien als nuttige instrumenten om in de wereld te leven, altijd gedragen door het leven zelf. Het leven gebruikt deze mens, deze persoon, om zichzelf te verkennen via deze identiteiten en rollen, in de directe ervaring van het geleefde leven.

♡

Recently someone asked me to speak about what is it like to live without identity and is it even possible? Because on the spiritual path we hear, especially in non-duality, that there is no one here, there's no self, there's just simply emptiness. Nothing happening to anyone or no one here living this life. And I can understand that this can sound or seem quite scary even, or disorientating, confusing, when we first hear this message.

But perhaps we think, well, if I wake up and see that there is no one here, will I lose my personality? Will I lose my humanity? My feelings? My history? That sense of me in relationship to my world around me, my family, my friends, my world? Will I lose all of that? And that can be very scary to consider.

And in a way we have to face the fear of losing who we think we are and who we have believed ourselves to be. But at the same time, the reality of awakening isn't about totally losing identity. Identity is a natural part of being human.

Actually we need a certain amount of identity to function in the world. There are roles that we play in our lives. We need identity in order to have relationships, to have roles in our work, in our interactions, in the way we go about our lives, when we go to a doctor, when we go to a supermarket. There's all kinds of places where we need to live as if there is someone here and this me here. When we relate to different people in our lives, naturally a certain identity comes through. And so there's nothing wrong with that and that doesn't go away.

But what does change is the sense of being trapped by identity, a sense of limitation and a kind of fixed identity. Because when we see that who I really am is not limited to the story of me, the thought me, and all the stories that relate to this thought me, that I'm not limited to that. That in fact my true nature is so much more wide and unlimited, spacious, free.

When we recognize that, then we can see that the play of identity is a play. It's a function of this human in the world. And so it's taken more lightly, more loosely, more fluidly.

Identities come and go, roles come and go. I play at being this me. And part of the play of being this me is that I play different ways of being me.

And perhaps even old patterns of me might still come up. Protection mechanisms related to the me that has been learnt as part of this human, the human mechanisms, the way that this human learnt to be in the world, to survive and to function. And so all of that can still go on.

There might be more and more of a loosening in some of these patterns and mechanisms as we see that I am not limited to that identity of me. There's more of a spaciousness around it. So I'm looking at, I'm perceiving the roles and the identities that come and go for this human, but I am not looking from that identity.

So it's coming up in who I am as life itself, awareness. And in that is the play of this Unmani identity and roles that she plays, different roles that she plays in her life. And none of them affect my true identity, which is life itself. None of them can even touch my true identity.

And so there's a lightness with these different identities and an embracing of them and also a curiosity with them. And it's that curiosity and spaciousness that allows a continuing exploration into these identities and roles that come up.

And through that spaciousness that kind of holds these identities in a sense of compassion and love, a love for this human, this woman, this person that lives in the world with these different roles and identities. And through that compassion, there can be more and more of a loosening and a freedom with these identities in the lived experience of this person. So that means that the lived experience becomes more nourished and more free over time.

But even so, even without that timeline of more and more freedom and nourishment and loosening, my true identity is always life itself. It is always that awareness of all of these roles and identities.

So it is very possible to live without identifying fully with these roles and identities, taking them lightly. It is very possible to live like that and even to thrive and to feel more and more in alignment with our true nature.

And it's not, as I said, we don't get rid of these identities. And so they are seen to be useful tools for living in the world, always held in life itself. That uses this human, this person, to explore itself through these identities and roles in the lived experience.