Bhagwan (Osho), wat is ware wijsheid?
—
Prem Samadhi, wijsheid kan niet waar of onwaar zijn. Wijsheid ís eenvoudig wijsheid. Zij ís waarheid. Er bestaat geen mogelijkheid dat wijsheid ooit onwaar zou kunnen zijn. Alle kennis is onwaar; alle wijsheid is waar. Kennis is geleend, daarom is zij onwaar. Zij is niet van jou, daarom is zij onwaar. Misschien was die kennis waar voor degene die haar aan jou doorgaf. Wanneer de Boeddha tot zijn discipelen spreekt, spreekt hij wijsheid — maar op het moment dat het de discipelen bereikt, wordt het kennis. Wijsheid valt van haar hoogte neer tot het niveau van de luisteraar, en wordt kennis.

Daarom zijn Boeddha’s zich er altijd van bewust geweest dat zij iets van hun aanwezigheid moeten doorgeven, iets van hun stilte, iets van hun vreugde, in plaats van hun wijsheid zelf. Zelfs als ze spreken, spreken ze slechts om jou te verleiden tot stilte. Zelfs als ze woorden gebruiken, zijn die woorden bedoeld om in jou een woordeloze staat van bewustzijn te scheppen.

Dus, het eerste, Prem Samadhi: wijsheid als zodanig is waarheid; zij kan niet onwaar zijn. Zoals licht licht is en geen duisternis kan zijn; zoals leven leven is en geen dood kan zijn; zoals liefde liefde is en geen haat kan zijn. Als het haat is, is het geen liefde.

Wijsheid is in zichzelf waar omdat zij een existentiële ervaring is. Niet iets dat je van anderen hebt gehoord, niet iets dat je uit geschriften hebt verzameld; het is iets dat in je hart groeit. Het is een groei, geen verzameling. Het is ervaring, geen informatie. Kennis maakt je geleerd; wijsheid maakt je onschuldig. Kennis vervult het ego, versterkt het ego. Het ego voedt zich met kennis; het is het beste tonicum voor het ego. Maar wijsheid gebeurt alleen wanneer het ego verdwenen is. Wijsheid verschijnt slechts bij de dood van het ego. De dood van het ego is de geboorte van wijsheid.

De mind is geïnteresseerd in kennis, niet in wijsheid, want voor wijsheid moet je een ruimte scheppen die ‘geen-mind’ heet. En natuurlijk is de mind bang dat jij ooit geïnteresseerd raakt in wijsheid, want de mind wil geen zelfmoord plegen.

Sannyas is een zelfmoord van de mind, meditatie eveneens, en wijsheid ook. Het zijn verschillende namen voor hetzelfde fenomeen, verschillende facetten van dezelfde diamant. Kennis hangt af van woorden. Je kunt gemakkelijk geleerd worden door in een bibliotheek te zitten, maar niet wijs. Om wijs te worden moet je in communie zijn met een wijs mens. Voor kennis hoef je alleen student te zijn: vol vragen, onderzoeken, leergierig; je kunt leren van geschriften, boeken, leraren, universiteiten, bibliotheken. Je geheugen wordt steeds rijker, je biocomputer voller. Maar zo kom je niet tot wijsheid.

Wijsheid is veeleer een liefdesverhouding met een meester. Je moet discipel zijn, niet slechts student. De student houdt afstand: voor hem is de meester slechts een leraar. Hij is geïnteresseerd in de meester omwille van diens leer — eigenlijk slechts omwille van de leer, niet om de zijnskwaliteit van de meester.

De discipel is niet geïnteresseerd in de leer, want hij heeft iets begrepen: kennis kun je leren, maar wijsheid kun je slechts oplopen. Wijsheid is besmettelijk. Je moet je beschikbaar maken voor de meester, voor zijn wezen. Zijn kaars brandt al; jouw kaars van het hart is nog onontstoken. Als je je openstelt voor zijn vuur, kan ook jij een brandende kaars worden. Brandend worden in stilte, in vreugde — dát is wijsheid. Niet via logica, maar via liefde. Niet via woorden, maar via een woordeloze staat die meditatie heet — of no-mind, satori, samadhi.

Wees voorzichtig met leren, anders word je misschien nooit wijs. Kennis vergaren is eenvoudig; het is niet riskant, het is veilig. De dimensie van wijsheid betreden is riskant; je gaat het onbekende binnen, het onbetreden terrein. Er is grote moed voor nodig. Wanneer je eenmaal iets van wijsheid hebt geproefd, lijkt kennis zo dom, zo totaal zinloos. Maar zolang je wijsheid niet hebt geproefd, lijkt kennis van enorme waarde.

Zalewski kreeg een baan als bezorger in een dierenwinkel. Op een dag moest hij een tam konijn bezorgen bij Mrs. Caldwell, Route 2 — Box 4.

“Je kunt het beter opschrijven, voor het geval ik het vergeet,” zei hij. Hij stopte het briefje in zijn zak en vertrok. Om de paar minuten keek hij erop en zei: “Ik weet waar ik heen ga: Mrs. Caldwell, Route 2 — Box 4.”

Alles ging goed tot hij in een enorm gat in de weg reed. De wagen belandde in de berm, en het konijn rende voor zijn leven het veld in. Zalewski stond daar schaterend. Een voorbijganger vroeg: “Wat is er zo grappig?”
“Zie je dat gekke konijn daar rennen?” zei hij. “Hij weet niet waar hij heen gaat — ík heb het adres in mijn zak!”

Dat is de staat van de geleerde mens: hij heeft het adres in zijn zak. Hij weet waar God is, waar de hemel is, waar de hel is. Hij ‘weet’ alles — alles zit in zijn zak. Hij draagt de geschriften, gelooft in de letter, maar mist de geest. Hij gelooft te veel in woorden. En woorden zijn slechts nuttig als je hun verborgen geest begrijpt, het onzichtbare dat erin schuilt.

In de handen van een meditatief mens kunnen woorden van oneindige waarde zijn, omdat ze wegwijzers worden. Maar in de handen van een niet-meditatief mens zijn woorden gevaarlijk — dodelijk zelfs — want de geest wordt volledig gemist, en men begint het lege woord te volgen.

Dat is wat er gebeurt met de christenen, de hindoes, de moslims, de jaina’s en de boeddhisten: allemaal geloven ze in woorden. De een gelooft in de Koran, de ander in de Gita, een derde in de Bijbel — en allen missen zij de geest. Want om de geest van de Bijbel te kennen, moet je bepaalde innerlijke ruimten binnengaan waarin je Mozes en Jezus kunt ontmoeten. Zonder innerlijke, directe aanraking met Mozes of Jezus zul je de Bijbel niet werkelijk begrijpen. Maar door de woorden te volgen kun je heel belangrijk lijken — voor mensen die net als jij zijn, even onwetend. Zij geloven in woorden, jij gelooft in woorden: jullie delen dezelfde duisternis. Dat is geen wijsheid.

Wijsheid is een innerlijk fenomeen. Het is de ontdekking van de geest van alle Boeddha’s. En je hoeft niet de geschiedenis van de Boeddha’s in te duiken. Je hoeft slechts naar binnen te gaan — want in jou is het gehele verleden van het bestaan aanwezig, het oneindige verleden, en ook het oneindige toekomstige.

—
Be Still and Know, hoofdstuk 3,
Buddha Hall, 3 september 1979
—

♡

Bhagwan (Osho), What is true wisdom?
—
Prem Samadhi, Wisdom cannot be true or untrue. Wisdom is simply wisdom. It is truth. There is no possibility of there ever being an untrue wisdom. All knowledge is untrue: all wisdom is true. Knowledge is borrowed, hence it is untrue. It is not yours, that’s why is it untrue. It may have been true to the person who imparted it to you. The Buddha talking to his disciples is talking wisdom, but the moment it reaches the disciples it becomes knowledge. Wisdom falls from its heights to the level of the listeners and becomes knowledge.

Hence Buddhas have always been very much aware that they impart something of their presence, something of their silence, something of their joy, rather than imparting their wisdom. Even if they have to talk, they talk only in order to persuade you to be silent. Even if they use words, those words are used to create a wordless state of consciousness in you.

So the first thing, Prem Samadhi: wisdom as such is truth, it cannot be untrue. Just as light is light and cannot be dark, just as life is life and cannot be death, just as love is love and cannot be hate. If it is hate, it is not love.

Wisdom is intrinsically true because it is an existential experience. It is not something known from others, it is not something gathered from the scriptures; it is something that grows in your heart. It is a growth, not an accumulation. It is experience, not information. Knowledge makes you learned: wisdom makes you innocent. Knowledge is very ego-fulfilling, very ego-strengthening. The ego feeds on knowledge; it is the best tonic for the ego. But wisdom happens only when ego has disappeared; wisdom appears only on the death of the ego. The death of the ego is the birth of wisdom.

Mind is interested in knowledge not in wisdom, because for wisdom you will have to create a space called no-mind. And, naturally, mind is afraid of your ever becoming interested in wisdom, because mind does not want to commit suicide.

Sannyas is a suicide of the mind, so is meditation, so is wisdom. These are different names for the same phenomenon, different aspects of the same diamond. Knowledge depends on words. You can easily become knowledgeable by sitting in a library, but you cannot become wise that way.

To become wise you will have to be in communion with a wise man.

For knowledge all that is required of you is that you should be a student, that you should be full of questions, inquiries; you should be able to learn from scriptures, books, teachers, universities, libraries. Your memory becomes more and more rich, your biocomputer becomes full of information, but wisdom is not arrived at that way.

Wisdom is more or less a love affair with a master. One has to be a disciple, not only a student. The student keeps a distance from the master. For him the master is only a teacher; he is interested in the master because of his teaching. Really he is interested in the teaching, not in the being of the master.

The disciple is not interested in teaching because one thing he has come to understand: that knowledge can be taught but wisdom can only be caught. Wisdom is contagious. You have to be available to a master, to his being. He has become afire, your candle of the heart is still unlit; if you become available to the fire of the master you can also become a lit candle, you can also become aflame. To be aflame with silence, with joy, is wisdom. It is not through logic but through love. It is not through words but through a wordless state called meditation or a state of no-mind, satori, samadhi.

Beware of learning, otherwise you may never become wise. To be knowledgeable is very easy; it is not risky, it is safe. To move into the dimension of wisdom is risky; it is going into the unknown, into the uncharted. Great courage is needed, guts are needed. And when you have tasted something of wisdom, knowledge looks so stupid, so utterly stupid. But if you have not tasted anything of wisdom, knowledge seems to be of tremendous value.

Zalewski got a job as a delivery boy in a pet shop. One day he was told to deliver a pet rabbit to Mrs. Caldwell, Route 2 — Box 4.

"You better write that down in case I forget it," said the boy. Slipping the address into his pocket, Zalewski started off on his errand. Every few minutes he glanced at the address and said, "I know where I am going: Mrs. Caldwell, Route 2 — Box 4."

Everything went smoothly until he hit a huge hole in the road. The truck landed in a ditch and the rabbit began to run for its life across an open field. Zalewski stood there laughing uproariously. A passerby stopped and asked, "What’s so funny?" "Did you see that crazy rabbit running across that field?" said the Polack. "He does not know where he is going because I have got the address in my pocket."

That is the state of the knowledgeable man: he has got the address in his pocket. He knows where God is, he knows where heaven is, he knows where hell is. He knows everything — all is in his pocket. He carries scriptures, and he believes in the letter and he misses the spirit. He goes on believing in words, he believes too much in the words. And words are useful if you can understand the spirit that is hidden behind them, that is not so apparent, not so visible.

In the hands of a meditative person words can become of infinite value, because they can be indicators. But in the hands of non-meditators words are dangerous, very dangerous, because the spirit is completely missed and one starts believing in the hollow, empty word, and one starts following the word.

That is what is happening to the Christians, to the Hindus, to the Mohammedans, to the Jainas, to the Buddhists — all are believers in words. Somebody believes in the Koran and somebody in the Gita and somebody in the Bible, and they all are missing the spirit. Because to know the spirit of the Bible, you will have to come to certain inner spaces where you become acquainted with Moses, with Jesus…. Unless you have a direct, inner contact with Moses and Jesus you will not understand the Bible. But following the word you may look very important — to people who are just like you, not different in any way. They also believe in words, you also believe in words; both live in the same kind of ignorance. This is not wisdom.

Wisdom is an interior phenomenon. It is the discovery of the spirit of all the Buddhas. And there is no need to go into the history of the Buddhas. You have only to go within yourself, because you contain the whole past of existence, the infinite past, and you also contain the infinite future.