top of page
lotus coloured.png

236

Doe niets

@ Adyashanti

Ik wil een paar minuten spreken over meditatie zelf. Het is… ik leerde al heel snel toen ik begon te onderwijzen dat een van de meest verwarrende onderwerpen voor veel mensen meditatie was. Veel mensen doen het in spirituele kringen, maar ik merkte dat veel mensen een fundamenteel misverstand hadden over waar het eigenlijk om ging, waarom ze het deden, en hoe je het precies op een authentieke manier beoefent — of, we zouden kunnen zeggen, op een spiritueel zinvolle manier, een manier die behulpzaam is in termen van ontwaken, spiritueel ontwaken tot je ware natuur.

En eigenlijk is de kunst van meditatie hetzelfde als de kunst van spiritualiteit in het algemeen, namelijk de kunst van het loslaten van het zelf. Dat is in wezen wat het is. Het is de kunst van het loslaten van het zelf. De paradox is dat je het zelf loslaat om het Zelf te realiseren, maar je moet je idee van jezelf loslaten om je ware natuur te realiseren. En dus is meditatie, in haar ware betekenis, in haar meest eenvoudige en verheven betekenis, de kunst van het loslaten van het zelf.

Dus wanneer we mediteren, is het eenvoudigweg de kunst om alles te laten zijn zoals het is. Of met andere woorden: een andere manier om te zeggen “laat alles zijn zoals het is” is: doe niets. In reactie op wat er ook gebeurt terwijl je daar zit te mediteren — wanneer je mind zich afvraagt wat te doen, “wat moet ik doen?” — die vraag ontstaat altijd als reactie op iets, toch? Wat moet ik doen met mijn gedachten? Wat moet ik doen met dit gevoel? Wat moet ik doen met dit of dat? Dus de vraag zelf, “wat moet ik doen?”, staat altijd in relatie tot een bepaalde ervaring. En het antwoord is eenvoudig: wat moet ik doen? Het antwoord is: doe niets.

Dus wat moet ik doen met mijn denken? Doe niets. Wat moet ik doen met dit specifieke gevoel? Doe er niets mee. Wat moet ik doen met een moment waarin ik verdwaald ben in gedachten over het ontbijt van gisteren? Doe niets. Doe er absoluut niets mee. En dit is — hoewel het eenvoudig klinkt — je weet, de eenvoudigste dingen zijn vaak het meest omvattend en het meest verstrekkend.

Dus wanneer we werkelijk niets doen als reactie op de zelven — het kleine zelf dat altijd iets wil doen aan alles — dat is wat het kleine zelf doet. Het wil altijd dat we iets doen aan alles, of het nu iemand anders is of dit of dat. Maar voor dit moment, ik zal de reikwijdte hiervan zo dadelijk verbreden, maar voorlopig, alleen in termen van meditatie: het kleine zelf, dat iets wil doen in reactie op wat voor ervaring dan ook, meditatie is de kunst om dat zelf, dat kleine zelf, los te koppelen.

Dus het kleine zelf, zoals ik al verschillende keren heb gezegd, wil altijd iets doen. Dus hoe ontkoppel je dat kleine zelf? Door niets te doen.

Wanneer je het echter daadwerkelijk doet, in plaats van alleen een idee in je hoofd te hebben van “niets doen”, wanneer je het echt doet — dat wil zeggen: wanneer je werkelijk in stilte zit en niets doet in reactie op alles wat zich kan voordoen, elke ervaring die je kunt hebben, elke gedachte die kan opkomen, elk klein verlangen dat door je hoofd gaat — wat doe je ermee? Je doet niets. Het is alsof je het kleine zelf op een vastenkuur zet. Het is een paar minuten vasten van jezelf. Het wil altijd doen, doen, doen, doen, doen, doen, doen, doen, doen.

Dus een heel eenvoudige en directe toegang tot wat voorbij het kleine zelf ligt, het denkbeeldige zelf, is om niet ten prooi te vallen aan al zijn pogingen om iets te doen, in termen van meditatie.

Dus de volgende keer dat je zit en je mind stelt de vraag: wat moet ik doen met wat dan ook — een gedachte, een gevoel, een herinnering, een ervaring — het kan een heel krachtige ervaring zijn, het kan absoluut prachtig en gelukzalig zijn, het kan absoluut beangstigend en angstaanjagend zijn, het kan verveling zijn, het kan van alles zijn — en wanneer het kleine zelf tegen zichzelf zegt: wat moet ik doen? Het antwoord is: niets.

En wanneer je daadwerkelijk niets doet in reactie op al deze innerlijke bewegingen, raakt het denkbeeldige zelf losgekoppeld. Het heeft niets te doen. Natuurlijk moet het iets doen om te overleven. Toch? Het moet in beweging zijn. Het moet voortdurend een volgende activiteit hebben, iets om op te lossen, iets om zich op te richten. Maar: doe niets. Wat, zoals ik in het begin zei, gewoon een andere manier is om te zeggen: laat alles zijn zoals het is.

Ik denk dat “doe niets” de meest extreme vorm is van “laat alles zijn zoals het is”. Ze betekenen hetzelfde, maar “doe niets” komt misschien iets sneller tot de kern. Het laat minder ruimte om eromheen te bewegen.

En wanneer iemand werkelijk niets doet in meditatie — wanneer iemand werkelijk niets doet — ontdek je dat er een ongelooflijk levendige en wakkere staat van zijn is, een staat van bewustzijn die vanzelf aanwezig is. Als je werkelijk niets doet. Als het kleine zelf niet actief is, dan is er een heel heldere, sprankelende gewaarzijnsstaat. Tenzij je natuurlijk een lange dag hebt gehad en een beetje moe bent. In dat geval kun je moe én helder zijn.

Je kunt inmiddels waarschijnlijk raden wat ik zou zeggen als iemand vraagt: wat moet ik doen als ik moe ben? Doe niets — en ga daarna slapen.

Dus dit lijkt een heel eenvoudige zaak, een heel eenvoudige uitspraak. Maar wanneer je er werkelijk in kijkt, is het een ontdekkingsproces. Want wat je bij de meeste mensen ziet, is dat wanneer je probeert niets te doen, het eerste wat je opmerkt is hoe je kleine zelf voortdurend op zoek is naar iets om te doen. Wat moet ik doen? Wat moet ik doen? Wat moet ik doen? Wat moet ik doen?

En het kleine zelf stelt zich “niets doen” voor als een soort statische, dode, wazige, luie toestand. Dat is de enige manier waarop het zich “niets doen” kan voorstellen. Alsof niets doen betekent dat je op de bank zit en chips zit te eten, op een zaterdagochtend of zondagochtend — wat je ook doet om niets te doen.

Met andere woorden: een vorm van niet opletten, een vorm van niet volledig bewust zijn. Maar als je er echt diep in doordringt, zie je dat alle vormen van niet volledig bewust zijn op een bepaald niveau betekenen dat het zelf — het kleine zelf — nog steeds iets doet. Want wanneer het kleine zelf niets doet, dan blijft bewustzijn eenvoudigweg zichzelf. Er is niets dat verstoort. Er is niets dat vervormt. Er is niets dat zich mengt met wat voorbij het zelf ligt.



I want to speak a few minutes about meditation itself. It's... I learned really quickly when I started to teach that one of the most confusing subjects for a lot of people was meditation. A lot of people do it in spiritual circles, but I found that a lot of people had a fundamental misunderstanding about what it was all about, about why they were doing it, and exactly how to go about doing it in an authentic way, or we could say a spiritually useful way, a way that is useful in terms of awakening, spiritual awakening to your true nature.

And really the art of meditation is the same as the art of spirituality in general, which is the art of letting go of self. That's basically what it is. It's the art of letting go of self. The paradox is you let go of self so that you realize self, but you got to let go of your self idea to realize your true nature. And so meditation really in its true sense, in its most simple and sublime sense, is the art of letting go of self.

And so when we meditate, it's simply the art of letting everything be as it is. Or in other words, another way of stating allowing everything to be as it is, is do nothing. In response to whatever happens while you're sitting there meditating, when your mind wonders what to do, what do I do? The question always arises in response to something, right? What do I do about my thinking? What do I do about this feeling? What do I do about something? So the question itself, what do I do, is always in relationship to some experience. And the answer is simple. What do I do? The answer is do nothing.

So what do I do about my thinking? Do nothing. What do I do about this particular feeling? Do nothing about it. What do I do about a moment of being lost in ideas of yesterday's breakfast? Do nothing. Do absolutely nothing about it. And this is, although it sounds simple, you know, the most simple things actually are the most inclusive and the most far-reaching.

So when we actually do nothing in response to the selves, the little self always wanting to do something about everything. That's what the little self does. It always wants us to do something about everything, whether it's somebody else or this or that. But just for the moment, I'll broaden the scope of this in a few minutes, but for the moment, just in terms of meditation, the little self, which is wanting to do something in response to whatever one's experience is, meditation is the art of disengaging that self, that little self.

So the little self, as I've mentioned several times already, is always wanting to do something. So how do you disengage that little self? Do nothing.

Now when you're actually doing it, rather than having a concept in your head of doing nothing, when you're actually doing it, which means when you're actually sitting in stillness and doing nothing in response to everything that could be happening, every experience you could have, every thought you could have, every little desire that runs through your head, what do you do about it? You do nothing. It's like giving the little self, putting it on a fast. It's a few minutes of fasting from yourself. It's always wanting to do, do, do, do, do, do, do, do, do.

So a very simple and an immediate access to what's beyond the little self, the imaginary self, is to not fall prey to all of its effort to do something in terms of meditation.

So next time you're sitting and if your mind says, asks any question about what do I do about anything, a thought, a feeling, a memory, an experience, it could be a very powerful experience, could be absolutely wonderful and blissful, it could be absolutely terrifying and frightening, it could be boredom, it could be anything. And when the little self thinks to itself, what do I do? The answer is nothing.

And when you actually do nothing in response to all these inward movements, the imaginary self becomes disengaged. It has nothing to do. Of course, it needs to be doing something to survive. Right? It must be in motion. It must be constantly having another activity to do, having something to solve, something to focus on. But do nothing. Which is, as I said in the beginning, it's just another way of saying allow everything to be as it is.

I think do nothing is the extreme form of allow everything to be as it is. They mean the same thing, but I think do nothing maybe gets to the point a little quicker. You know, it's a little harder to have wiggle room in do nothing.

And when one actually does nothing in meditation, when one actually does nothing, you find that there's this incredibly vivid and awake state of being, state of awareness, is naturally there. If you're actually doing nothing. If the little self is not engaged, then there is this very, very bright sense of being awake. Unless, of course, you've had a long day and you're a little tired. In which case, you may be tired and bright.

Of course, by now you can probably guess what I'd say if someone says, what do I do if I'm tired? Do nothing and then get some sleep afterwards.

So this seems like a very simple thing, very simple thing to say. But when you actually look into it, it's a process of discovery, in other words. Right? When you're sitting and you're actually doing nothing, because what you find from most human beings, they find initially when you seek to do nothing, the first thing you see is how your little self is constantly looking for something to do. What do I do? What do I do? What do I do? What do I do?

And the little self imagines doing nothing as a very sort of static, dead, hazy, lazy state. That's the only way it can even imagine doing nothing. As if doing nothing was like, you know, like sitting on the couch eating Cheetos or something, you know, on a Saturday, Sunday morning. Whatever you do to do nothing.

In other words, some form of not paying attention, some form of not being fully conscious. But once you really, if you get very deep into it, you see that all forms of not being fully conscious are at some level the self, the little self, is doing something. Because when the little self is not doing anything, then awareness remains as itself. There is nothing disturbing. There is nothing distorting. There is nothing interfering with what is beyond the self.

bottom of page